تأملاتی بر باور توحید
 

تأملاتی بر باور توحید - جلسه ششم

3453
 
 


 باید بدانیم که معنی و مفهوم موحد و وحدانیت را خدا تعیین می کند. 

بنا بر این اصل آیا این بحث که تنها میبایست به خدا توجه داشت و توجه به غیر او شرک است صحیح است؟ این سخن در صورتی که فرستاده و نشانه‌ای از خدا برای بشر نیامده بود صحیح بود. اما در واقعیت این اتفاق نیافتاده است. خود خدا افراد و موضوعاتی را در قرآن منسوب به خود کرده است و به عبارت دیگر به آنها صفات الوهیت داده است (مانند یوم الله، وجه الله، کلمه الله و ... ). از این رو توجه به این افراد و موضوعات از این باب که منسوب به خدا هستند نه شرک محسوب می شود و نه انحراف.

عقایدی از این قبیل که توجه به افراد و موضوعات منسوب به خدا را شرک و عامل انحراف می‌دانند همانند تفکر و رفتار ابلیس است زیرا زمانی که خدا به ملائکه فرمود به انسان(غیر خدا) سجده کنید همگی پذیرفتند به غیر از ابلیس؛ نکته‌ی مهم در اینجاست که او خود را موحد می‌دانست زیرا به غیر خدا سجده نکرده بود، اما در واقع او از مشرک‌ترین مشرکان بود. با این که خود خدا به او دستور داد اما اطاعت نکرد.

پس بنا بر این قائل شدن صفت الهی برای شخصی یا موضوعی به واسطه منسوب بودنش به خدا شرک محسوب نمی شود.

به عنوان مثال در آیاتی از سوره شعراء خداوند می فرماید که پیامبری که نزد شما آمده است فرستاده خداست و از او اطاعت کنید. [آیات 50، 108، 110، 126، 131، 144، 150، 163، 179] یا در جایی دیگر آمده است که هر کس رسول خدا را اطاعت کند خدا را اطاعت کرده است. [سوره نساء، آیه 80]

خود قرآن به این موضوع نیز اشاره داشته است که پیامبران مردم را به سمت خود دعوت می کردند. پس دعوت آنها به سمت خود شرک محسوب نمی شود؛ نکته این است که دعوت آنها از مردم نه برای پرستش خودشان بوده است بلکه برای اطاعت مطلق از خداوند بوده است.

فرستاده خدا از آن رو که فرستاده اوست خود را معرفی می کند و این معرفی هیچگونه جنبه تفاخر و منیّت ندارد. فرستاده خدا علاوه بر معرفی خود، خدا و هر چه که منسوب به اوست را نیز معرفی می کند.

از این رو نشانه وحدانیت و موحد بودن این است که آدمی نسبت به فرستاده خدا و موضوعاتی که منسوب به خداست چه رفتاری دارد؛ آیا محبّ و مطیع آنهاست؟ یا دشمن و مخالف آنها؟ به عبارت دیگر این افراد و موضوعات معیاری است در این دنیا که هر کس این افراد و موضوعات را گرامی و بزرگ دارد خدا را بزرگ داشته است و هر کس نسبت به آن بی احترامی و دشمنی کند با خدا دشمنی کرده است.

 

 

6