تفسیر سوره جمعه
 

تفسیر سوره جمعه - جلسه دوم

3252
 
 
بسم الله الرحمن الرحیم
هُوَ الَّذی بَعَثَ في الأُمِّيِّينَ رَسولاً مِنهُم بَتلوا عَلَيهِم آياتِهِ وَ يُزَكّيهِم وَ يُعَلِّمُهُم الكِتابَ وَ الحِكمَةَ وَ إِن کانوا مِن قَبلُ لَفی ضَلالٍ مُبینٍ (2)
o اگر مطابق با روایات، مراد از «منهم» از میان ائمه(ع) باشد، در آن صورت چه کسانی می شوند «ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین سوره والضحی ... وَ لَسَوفَ یُأتیکَ رَبُّکَ فَتَرضی اَلَم یَجِدکَ یَتیماً فَآوی  وَ وَجَدَکَ ضالّاً فَهَدی. در روایات، یتیم به معنای درّ و گوهری تفسیر شده است که تک است و معنی ضال، گمشده هم گفته شده است. بنابراین آیه اینگونه معنی می شود که «تو را بین مردم درّی تنها، غیر معروف و گمشده یافتیم و مردم را به سوی تو هدایت کردیم».اگر متوجه می شدیم که ضالاً یعنی ناشناخته یا  گم شده، دیگر تعجب نمی کردیم.
o ضلال مبین: مردم نسبت به ائمه(ع) بی اطلاع بودند. دو چیز را نمی توان بر ترجمه این آیه تحمیل کرد: (1) اینکه ائمه(ع) گمراه بودند و (2) اینکه پیامبر(ص) از جنس مردم بود.
o تلاوت پیامبر(ص) موضوعیت دارد. شما کلام خدا را می شنوید چرا که حضرت «ما ینطق عن الهوی» هستند. فرمایشات حضرت کلام الله است کلام، کلام خداست، هر وقت او بگوید، حضرت می خواند. فَاِذا قَرَأناهُ فَاتَّبِع قُرآنَهُ (هنگامی که ما خواندیمش، پس تبعیت کن از خواندنش). آنجایی که معصومین(ع) در میان سخنانشان آیات قرآن را تلاوت می کنند، در واقع خدا دارد تکلم می کند، از زبان آن ها. 
o همین که معصومین(ع) آیات را تلاوت کنند، تزکیه و تعلیم صورت می گیرد.
منقلب شدن یعنی به آن برخورد میکنی و ذو الآیه را می بینی، خدا را می بینی، بی اختیار و به طور طبیعی.
پس تلاوت قرآن توسط آن بزرگواران مساوی است با تزکیه و تعلیم. در معنای دوم، تلاوت، تزکیه و تعلیم سه کار مختلف هستند. کلاس حضرت کجا دایر بود؟ تعلیم، روش تعلیم و انتقال علم فقط همین راه هایی نیست که ما بلدیم، و لزوماً به خواندن و نوشتن نیست. طریق انتقال علم را همان کسی بلد است که خود علم را بلد است (مثال تخت بالقیس).
o هر چه پیامبر(ص) یاد داده اند، آن می شود کتاب و حکمت. زندگی و فرمایشات حضرت(ص) نشان می دهد که تزکیه و تعلیم چگونه انجام می شود.     
 

2