تفسیر سوره جمعه
 

تفسیر سوره جمعه - جلسه سوم

2947
 
 
بسم الله‌الرحمن‌الرحيم
وَ آخَرینَ مِنهُم لمّا یَلحَقوا بِهِم وَ هُوَ العَزیزُ الحَکیمُ (3) ذلِکَ فَضلُ اللّهِ یَؤتیهِ مَن یَشاءُ وَ اللّهُ ذو الفَضلِ العَظیمِ (4) مَثَلُ الذینَ حُمِّلوا التَوراةَ ثُمَّ لَم یَحمِلوها کَمَثَلِ الحِمارِ یَحمِلُ أَسفاراً بِئسَ مَثَلُ القَومِ الَّذینَ کَذَّبوا بِآیاتِ اللّهِ وَ اللّهُ لا یَهدی القَومَ الظّالِمینَ (5)
o دیگرانی هستند که هنوز [به جریان دین] ملحق نشده اند. این سؤال بعضاً مطرح می شود که اگر پیامبر فقط در میان امیین مبعوث شده است، پس تکلیف بقیه چه می شود؟ مگر پیامبر خاتم نیست؟ وقتی قرار باشد در عالم یک حقیقت الهی آشکار شود، باید یک آدرس زمانی و مکانی پیدا کند. این پیامبر در یک مکان و زمان مبعوث شده است. آنهایی که بعد از رسول(ص) آمدند، او را ندیده بودند. اما مجموعه تعالیم و تزکیه حضرت، تا روز قیامت به صورت «فراگیر» می پذیرد، و البته که از قرآن هم جز این انتظار نمی رود. ظرفیت پذیرش قرآن باید در عرض و طول خلقت گنجایش داشته باشد و نه فقط برای بشر.
ملحق واقعی شدن یعنی با ایمان و باور ملحق شدن. «ملحق می شوند» یعنی ایمان می آورند. ایمان کلید علم است، که یک روشنایی است، به عبارتی یک بصیرتی که به واسطه آن حقیقت را می بینیم و لازم نیست چیزی را به حافظه بسپاری.
o آشکار بودن عالم برای امام(ع) هم همین گونه است. علم را تا نبری توی وجودت به دردی نمی خورد. فقط حملش می کنی.
o چه چیزی فضل خداست؟ ملحق شدن بعدی ها؟ تزکیه؟ تعلیم؟ تلاوت؟ بعثت؟ رسول(ص)؟ تسبیح؟ چه بسا همه اینها.
خدا وظیفه ندارد پیامبر مبعوث کند. عقل داده است، یعنی نوری که به واسطه آن خوب و بد را تشخیص می دهی، چون عقل دارد.پس آمدن پیامبر یک لطف است.
o خدا فضلش را به هر که بخواهد میدهد: چکار کنیم از آنهایی باشیم که خدا می خواهد فضلش را به آنها بدهد؟ اینگونه هم می شود دید که هر که از خدا بخواهد، خدا به او می دهد.
o حُمِّلوا به دوش آنها [به عنوان تکلیف، نه اجبار] گذاشته شد. یهودیان در جریان جمع کردن تورات قرار گرفتند. تورات مال آنها بود، می خواندند، حفظ می کردند، اما عمل نمی کردند. تورات را حمل کردند در حالی که نمی خواستند اوصاف پیامبر(ص) که در تورات آمده بود را بدانند.
 

3